Showing posts with label θέματα στο βυζάντιο. Show all posts
Showing posts with label θέματα στο βυζάντιο. Show all posts

Sunday, 20 August 2023

Ο Ηράκλειος και η δυναστεία του (610-717):Εσωτερική μεταρρύθμιση και αγώνας επιβίωσης (σελ.19-21)

 

Ο ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ ΤΟΥ (610-717)

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ (σελ.19-21)

 

1.      Ποιες αιτίες είχε  η κρίση που παρουσιάστηκε στο δεύτερο μισό του 6ου αι.και στις αρχές του 7ου και ποια ήταν τα αποτελέσματά της;

 

2.      Ποιοι απειλούσαν την αυτοκρατορία τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Ηρακλείου;

 

3.      Με ποιους δύο τρόπους προσπάθησε να αποφύγει την καταστροφή ο Ηράκλειος και η δυναστεία του;

 

4.      Ο Ηράκλειος είχε κάποιο άλλο άτομο στην ηγεσία του στρατού του; Ποιος τον βοήθησε οικονομικά, με ποιον τρόπο και εναντίον ποιων εχθρών κυρίως; Σε ποια μάχη τους νίκησε και τι πέτυχε γενικά στην Εγγύς Ανατολή;

 

5.      Πότε είχε δεχτεί η Κωνσταντινούπολη τριπλή επίθεση, από ποιους λαούς; Ποιον ύμνο συνέθεσαν τότε οι Βυζαντινοί; Ποιο ήταν το αποτέλεσμα;

 

6.      Tι χαρακτήρα είχαν οι εκστρατείες του Ηρακλείου εναντίον των Περσών και ποιο γεγονός είχε προκαλέσει την αυταπάρνηση και τον ζήλο των στρατιωτών;

 

7.      Στα χρόνια των διαδόχων του Ηρακλείου καθιερώθηκε το σύστημα των θεμάτων. Πού και πότε συνέβη αυτό; Τι ήταν τα θέματα στο Βυζάντιο;

 

8.      Τι ήταν τα στρατιωτόπια; Τι συντηρούσαν οι στρατιώτες-αγρότες με τα έσοδα από τα στρατιωτόπια; Γενικά πώς λειτούργησαν οι θεματικοί στρατοί;

 

9.      Ποιος διέθετε την ανώτατη εξουσία στο θέμα και τι είδους εξουσία ήταν αυτή;

 

10.  Ο θεσμός των θεμάτων περιοριζόταν μόνο στην Ανατολή;

 

11.  Τι σημαίνει κυρίως ο εξελληνισμός της κρατικής διοίκησης και ποιος τίτλος είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα; Ποια μετάβαση (=πέρασμα) πραγματοποιείται με τον εξελληνισμό του βυζαντινού κράτους;

                                                            

 

Ερώτηση παραθέματος:

Σύμφωνα με το παρακάτω παράθεμα, να απαντήσετε για ποιους λόγους καθιερώθηκε ο θεσμός των θεμάτων.

Η γένεση των θεμάτων και η καθιέρωση της Ελληνικής

Επειδή η επικράτεια του Ρωμαϊκού Κράτους περιορίστηκε και ακρωτηριάστηκε τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση από τον καιρό του Λίβυου Ηρακλείου (610-641), οι αυτοκράτορες που τον διαδέχτηκαν, επειδή δεν ήξεραν πού και πώς να ασκήσουν την εξουσία τους, υποδιαίρεσαν σε μικρά τμήματα τη διοίκησή τους και τα μεγάλα στρατιωτικά σώματα (τάγματα), εγκαταλείποντας τα προγονικά τους Λατινικά και υιοθετώντας τα Ελληνικά.

Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, Περί θεμάτων, εκδ. Α. Perfusl, Πόλη του Βανκανού
1952, 60.


             

                                                                                                                                                                           

                                                                                                    Καραμπάση Μ.                                                                                                                                                     

 

 

Saturday, 22 August 2020

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κεφάλαιο 1 (μάθημα 2β,4)

 

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

Κεφάλαιο 1 (μάθημα 2β,4)

Α.Ποια από τις παρακάτω είναι η σωστή απάντηση;

1.     Τα θέματα αρχικά ήταν

    Α) έγγραφα με σφραγίδα του αυτοκράτορα

    Β) στρατιωτικές μονάδες που μετακινούνταν   

    Γ) ειδικά μόνιμα στρατόπεδα

 

2. Τα θέματα εξελίχθηκαν σε:

   Α) απόρρητες υποθέσεις του κράτους

   Β) ενορίες των εκκλησιών

   Γ) διοικητικές περιφέρειες

 

3. Τα στρατιωτόπια ήταν:

   Α) χώροι συγκέντρωσης στρατιωτών

   Β) τόποι εξάσκησης στρατιωτών

   Γ) κτήματα που δίνονταν στους στρατιώτες

 

4. Το βυζαντινό χωρίον ήταν: 

   Α) η κοινότητα των αγροτών

   Β) ο χώρος μπροστά από το σπίτι

   Γ) η κοινότητα των αυλικών

 

5. Ο λογοθέτης του Γενικού ήταν:

   Α) ο σημερινός υπουργός Οικονομικών

   Β)  ο σημερινός πρόεδρος της Δημοκρατίας

   Γ)  ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών

 

6. Ο λογοθέτης του Δρόμου ήταν:

    Α) ο σημερινός υπουργός Οικονομικών

    Β) ο σημερινός υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων

    Γ)  ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών και Συγκοινωνιών

 

7. Επίσημη γλώσσα Βυζαντίου έκανε τα ελληνικά (αντί των λατινικών):

    Α) ο Ιουστινιανός

    Β) ο Ηράκλειος

    Γ) ο Λέων  Γ΄ ο Ίσαυρος

 

8. Η Αίγυπτος είχε μεγάλη σημασία για το Βυζάντιο, διότι τροφοδοτούσε την

     Κωνσταντινούπολη και τη Θράκη με:

     Α) σιτάρι

     Β) πάπυρο

     Γ) ρύζι

 

9. Οι Βυζαντινοί χρησιμοποιήσαν για πρώτη φορά το Υγρό Πυρ στις δύο   

    πολιορκίες:  

    Α) των Σλάβων

    Β) των Περσών

    Γ) των Αράβων

 

10. Το χαρακτηριστικό του Υγρού Πυρός ήταν ότι:

    Α) δεν έσβηνε στο νερό

    Β) ήταν γνωστή η συνταγή του σε όλον τον τότε γνωστό κόσμο

    Γ) το χρησιμοποιούσαν μόνο σε χερσαίες  μάχες

 

11. Η διαδοχική σειρά των εχθρών από την Ανατολή για το Βυζάντιο ήταν:

    Α) Πέρσες- Άραβες- Σελτζούκοι Τούρκοι- Οθωμανοί

    Β) Άραβες-Σελτζούκοι Τούρκοι-Πέρσες-Οθωμανοί

    Γ) Πέρσες- Σελτζούκοι Τούρκοι-Άραβες-Οθωμανοί

 

12. Κατά τον 9ο αι.μ.Χ. στη Μεσόγειο κυριαρχούν πλέον οι Βυζαντινοί μαζί

      με τους:

      Α) Πέρσες

      Β) Σλάβους

      Γ) Άραβες

 

Β. Δείτε τις εικόνες για το Υγρό Πυρ:



 

 


       πληροφορίες


Ø Με ποιους τρόπους χρησιμοποιούνταν το υγρό πυρ;

          (Απαντήστε, αφού διαβάσετε το παρακάτω παράθεμα)

Τρόποι χρήσης του υγρού πυρός.

Και ο δρόμωνας* (τύπος πολεμικού πλοίου) ας έχει σε κάθε περίπτωση μπροστά στην πλώρη σίφωνα (σωλήνα), κατασκευασμένο από χαλκό, με τον οποίο θα εκτοξεύεται το υγρό πυρ κατά των εχθρών. Πολλές δραστηριότητες επινοήθηκαν από τους παλαιούς και τους νεότερους κατά των εχθρικών πλοίων και των πολεμιστών που επιβαίνουν σ' αυτά, όπως, για παράδειγμα η εκτόξευση υγρού πυρός από τα σιφώνια με βροντή και καπνό που σκεπάζει τα σιφώνια. Εμείς συμβουλεύουμε να εκτοξεύονται και χύτρες γεμάτες υγρό πυρ, σύμφωνα με τη μέθοδο συσκευασίας που υποδείχθηκε. Όταν συντριβούν οι χύτρες, τα πλοία των εχθρών θα αρπάξουν εύκολα φωτιά.
Πρέπει να χρησιμοποιείται και μια άλλη μέθοδος: η ρίψη με το χέρι των μικρών σιφωνίων, που ονομάζονται χειροσίφωνα και τα κρατούν οι στρατιώτες πίσω από τις σιδερένιες ασπίδες τους . Αυτά επινοήθηκαν και κατασκευάστηκαν πρόσφατα. Μ' αυτά το υγρό πυρ θα εκτοξεύεται καταπρόσωπα στους εχθρούς.

Ναυμαχικά Λέοντος Στ', έκδ. Α. Dain, Παρίσι 1943,
20,29-30.

Γ.Παρατηρήστε στον χάρτη την πορεία της αραβικής εξάπλωσης



 

 

Δ. Αφού διαβάσετε την πηγή απαντήστε προφορικά στην εξής ερώτηση:

Γιατί ήταν μεγάλο πλήγμα η κατάκτηση της Αιγύπτου από τους Άραβες; Πού οφειλόταν αυτή η μεγάλη δύναμη της Αιγύπτου;

Η οικονομική σημασία της Αιγύπτου

Περισσότερο όμως από την υπόλοιπη χώρα, η Αλεξάνδρεια επωφελείται από τις ευεργεσίες του Νείλου, που το θέρος αρδεύει και προετοιμάζει τη γη και τη σπορά. Όταν η γη σπαρθεί, οι κάτοικοι απολαμβάνουν μια μεγάλη ευλογία. Ενα μέτρο καρπού αποδίδει στο τέλος εκατό έως εκατόν είκοσι μέτρα. Έτσι γίνεται χρήσιμη στις άλλες επαρχίες. Από εδώ η Κωνσταντινούπολη και η Θράκη εξασφαλίζουν το μεγαλύτερο μέρος της τροφής τους, το ίδιο και οι ανατολικές επαρχίες, (που χρειάζονται το σιτάρι) εξαιτίας της παρουσίας του αυτοκρατορικού στρατού που πολεμά εναντίον των Περσών. Καμιά άλλη επαρχία έξω από τη θεία Αίγυπτο δεν μπορεί να καλύψει αυτή την ανάγκη.

                                  Expositio totlus mundi et gentium, κεφ. 36, έκδ.
                                 J
.Rouge, Παρίσι 1966, 172.

                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                              Καραμπάση    Μαρία                                                                                                                                 3ο Γελ Κομοτηνής           

                                                                                                                              


 

=>

 

Απαντήσεις

    Α. Απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής:


1.     Β

2.     Γ

3.     Γ

4.     Α

5.     Α

6.     Γ

 

7.     Β

8.     Α

9.     Γ

10. Α

11. Α

12. Γ

 

Β.

Ø Με ποιους τρόπους χρησιμοποιούνταν το υγρό πυρ;

          (Απαντήστε, αφού διαβάσετε το παρακάτω παράθεμα)

Τρόποι χρήσης του υγρού πυρός.

Και ο δρόμωνας* (τύπος πολεμικού πλοίου) ας έχει σε κάθε περίπτωση μπροστά στην πλώρη σίφωνα (σωλήνα), κατασκευασμένο από χαλκό, με τον οποίο θα εκτοξεύεται το υγρό πυρ κατά των εχθρών. Πολλές δραστηριότητες επινοήθηκαν από τους παλαιούς και τους νεότερους κατά των εχθρικών πλοίων και των πολεμιστών που επιβαίνουν σ' αυτά, όπως, για παράδειγμα η εκτόξευση υγρού πυρός από τα σιφώνια με βροντή και καπνό που σκεπάζει τα σιφώνια. Εμείς συμβουλεύουμε να εκτοξεύονται και χύτρες γεμάτες υγρό πυρ, σύμφωνα με τη μέθοδο συσκευασίας που υποδείχθηκε. Όταν συντριβούν οι χύτρες, τα πλοία των εχθρών θα αρπάξουν εύκολα φωτιά.
Πρέπει να χρησιμοποιείται και μια άλλη μέθοδος: η ρίψη με το χέρι των μικρών σιφωνίων, που ονομάζονται χειροσίφωνα και τα κρατούν οι στρατιώτες πίσω από τις σιδερένιες ασπίδες τους . Αυτά επινοήθηκαν και κατασκευάστηκαν πρόσφατα. Μ' αυτά το υγρό πυρ θα εκτοξεύεται καταπρόσωπα στους εχθρούς.


Ναυμαχικά Λέοντος Στ', έκδ. Α. Dain, Παρίσι 1943,
20,29-30.

 

 

 


Δ. Αφού διαβάσετε την πηγή απαντήστε προφορικά στην εξής ερώτηση:

Γιατί ήταν μεγάλο πλήγμα η κατάκτηση της Αιγύπτου από τους Άραβες; Πού οφειλόταν αυτή η μεγάλη δύναμη της Αιγύπτου;

Η οικονομική σημασία της Αιγύπτου

Περισσότερο όμως από την υπόλοιπη χώρα, η Αλεξάνδρεια επωφελείται από τις ευεργεσίες του Νείλου, που το θέρος αρδεύει και προετοιμάζει τη γη και τη σπορά. Όταν η γη σπαρθεί, οι κάτοικοι απολαμβάνουν μια μεγάλη ευλογία. Ενα μέτρο καρπού αποδίδει στο τέλος εκατό έως εκατόν είκοσι μέτρα. Έτσι γίνεται χρήσιμη στις άλλες επαρχίες. Από εδώ η Κωνσταντινούπολη και η Θράκη εξασφαλίζουν το μεγαλύτερο μέρος της τροφής τους, το ίδιο και οι ανατολικές επαρχίες, (που χρειάζονται το σιτάρι) εξαιτίας της παρουσίας του αυτοκρατορικού στρατού που πολεμά εναντίον των Περσών. Καμιά άλλη επαρχία έξω από τη θεία Αίγυπτο δεν μπορεί να καλύψει αυτή την ανάγκη.

                                  Expositio totlus mundi et gentium, κεφ. 36, έκδ.
                                 J.Rouge, Παρίσι 1966, 172.